بلافاصله پس از بيعت ، از آن حضرت خواستند بصره و كوفه را به آنان واگذار كند ؛ اما ، امام نپذيرفت . محمد بن حنفيه مىگويد : « همگى انصار جز چند نفر با على عليه السّلام بيعت كردند . مخالفان عبارت بودند از حسان بن ثابت ، كعب بن مالك ، مسلمة بن مخلّد و محمد بن مسلمه و تنى چند نفر ديگر كه از « عثمانيه » به شمار مىآمدند . از مخالفان غير انصارى ، مىتوان به عبد اللّه بن عمر ، زيد بن ثابت ، و اسامة بن زيد اشاره كرد كه همه از بهره‌مندان خان نعمت خلافت عثمان بودند . طبرى مىگويد : تا آنجا كه ما مىدانيم احدى از انصار از بيعت با على عليه السّلام تخلف نكرد . « 1 » بنابراين محتمل است كه برخى از كسانى كه از آنان چنين ياد شده كه با على عليه السّلام بيعت نكردند ، كسانى باشند كه بعدها در جمل ، صفين و نهروان شركت نكردند ، نه آنكه در اصل براى خلافت نيز با على عليه السّلام بيعت نكرده باشند . « 2 » به روايت ديار بكرى ، تمامى شركت كنندگان در بدر كه تا آن زمان زنده بودند ، با على عليه السّلام بيعت كردند . « 3 » از عبد الرحمن بن ابزى نقل شده كه مىگفت : ما تعداد هشتصد نفر از كسانى كه در بيعت رضوان حاضر بوديم در صفين شركت كرديم كه شصت و سه نفرمان ، كه عمار از آن جمله بود ، كشته شدند . « 4 » به روايت ابن اعثم ، امام در آغاز از بيعت خوددارى كرد و فرمود : من كار را آن چنان متشتت مىبينم كه قلبها بر آن آرام نگرفته و عقلها بر آن ثبات ندارند . آنگاه با مردم نزد طلحه رفت و از او خواست تا به عنوان خليفه با او بيعت شود ! اما طلحه گفت كه سزاوارتر از تو بر خلافت كسى نيست . نظير همين سخن با زبير نيز مطرح شد و هر دو تعهد سپردند كه كارى بر خلاف ميل او مرتكب نشوند . « 5 »

--> ( 1 ) . نك : تاريخ الطبرى ، ج 4 ، ص 427 - 431 و دربارهء كلام امام با طلحه نك : ص 434 . و دربارهء درخواست حكومت كوفه و بصره توسط طلحه و زبير نك : انساب الأشراف ، ج 2 ، ص 218 ( 2 ) . در ادامه شواهدى بر اين نظريه خواهد آمد ؛ يعقوبى مىنويسد : همه مردم بيعت كردند جز سه نفر از قريش كه يكى نيز اول مخالفت نمود اما بعد بيعت كرد . نك : تاريخ اليعقوبى ، ج 2 ، صص 179 - 178 ( 3 ) . تاريخ الخميس ، ج 2 ، ص 261 . دربارهء بيعت مهاجرين و انصار نك : الجمل ، صص 110 - 102 ( 4 ) . تاريخ خليفة بن خياط ، ص 196 ( 5 ) . اين دو البته هواى خلافت در سر مىپروراندند و كسى چون طلحه از حمايت عايشه نيز برخوردار بود . بلاذرى مىگويد : عايشه در هنگامهء قتل عثمان در مكه بود و به مدينه مىآمد . در راه شنيد كه مردم با طلحه بيعت كرده‌اند ، خشنود گشت ؛ اما وقتى شنيد با على عليه السّلام بيعت شده از همانجا به مكه بازگشت و داد خونخواهى عثمان سر داد ؛ انساب الاشراف ، ج 2 ، ص 218 .